Dziś wielkim orędownikiem Ormian, ich kultury, religii, pamięci jest
Ksiądz Tadeusz Isakowicz Zaleski. – www.isakowicz.pl
Jego działalność odbiła się ogromnym aplauzem w społeczeństwie, w mediach. A szczególnie ostania walka o przywrócenie pamięci o straszliwym ludobójstwie na Wołyniu, na Ukrainie, niestety tuszowanym przez władze.
Książka jego autorstwa „Przemilczane ludobójstwo na kresach” ukazała się na rynku. Uważam, że każdy Polak powinien ją przeczytać.
Również prowadzi działalność o przywrócenie pamięci arcybiskupa Józefa Teodorowicza, ostatniego, a zarazem najsłynniejszego arcybiskupa ormiańsko katolickiego w Polsce.
Mama moja
Maria Anna Ripsena Teodorowicz
urodzona w Krakowie dnia 31 maja 1904 roku. Córka Augusta Teodorowicza i Zofii z domu Groyeckiej,
Od 1910 roku zamieszkiwała we Lwowie, przy ul. Zyblikiewicza
52, była uczennica Prywatnego Liceum Żeńskiego Sacre' Ceour we Lwowie,
przy Placu Jura 1, do roku 1923.
Ojciec jej, czyli mój dziadek, August Teodorowicz był dyrektorem banku we Lwowie.
Był stryjecznym bratem Józefa Teodorowicza, późniejszego arcybiskupa.
Babcia moja Zofia Teodorowicz, z domu Groyecka
Urodziła trzy córki.
Najstarsza Barbara, średnia Maria, najmłodsza Antonina. Barbara najstateczniejsza, poważna domatorka, Antonina sportsmenka,
zmarła tragicznie.
Maria, moja mama nazywana przez wszystkich „Muszką” niska, szczuplutka, filigranowa, najbardziej zwariowana, szalona ze wszystkich.
Arcybiskup ormiański Józef Teofil Teodorowicz (1864-1938)
Jan Paweł II powiedział:
„...Zanim stąd odejdę, proszę Was, abyście całe to duchowe dziedzictwo,
któremu na imię „Polska” raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością
– łaską, jaką zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie świętym,
- abyście nigdy nie zwątpili i nie znużyli się i nie zniechęcili,
- abyście nie podcinali sami tych korzeni, z których wyrastamy...”
Ostatni, najsłynniejszy arcybiskup ormiańsko – katolicki w
Polsce
Józef Teofil Teodorowicz urodził się 25 lipca 1864 r. w majątku ziemskim Żywaczów koło Horodenki na Pokuciu jako syn Grzegorza, ormiańskiego szlachcica
herbu Serce, i Gertrudy, wywodzącej się z ormiańskiej rodziny Ohanowiczów. Arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, teolog, polityk, poseł na Sejm, a potem senator II
RP, gorący polski patriota.
Pochodził z rodziny szlacheckiej pochodzenia ormiańskiego, osiadłej od wieków w Polsce. Ukończył gimnazjum w Stanisławowie, po czym rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Czerniowcach na Bukowinie. W czasie studiów przeżył kryzys wiary. Po roku porzucił studia świeckie, wstępując do seminarium duchownego we Lwowie. 2 stycznia 1887 przyjął święcenia kapłańskie z rąk
arcybiskupa ormiańsko-katolickiego Izaaka Mikołaja
Isakowicza. Był proboszczem w Brzeżanach, a następnie kanonikiem gremialnym we Lwowie. Współpracował z ks. Adamem Stefanem Sapiehą. W 1901, po śmierci
arcybiskupa Isakowicza, w wieku 37 lat został mianowany arcybiskupem metropolitą
Prowadził ożywioną działalność społeczną i polityczną. W okresie 1902-1918 był posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie i Izby Panów w Wiedniu, gdzie bronił spraw polskich. W 1905 jako jedyny biskup galicyjski zaangażował się w sprawę strajków szkolnych w Wielkopolsce.
W 1920, kiedy ważyły się losy Śląska, pojechał wraz z biskupem Sapiehą do Rzymu, aby tam przedstawić sprawę polską we właściwym świetle papieżowi Benedyktowi XV, a w drodze powrotnej odczytami w Paryżu i Brukseli zwrócił uwagę światowej opinii na słuszność żądań Polski. W latach 1919-1922 był posłem niezależnym na Sejm Ustawodawczy.
Położył olbrzymie zasługi dla metropolii lwowskiej obrządku ormiańskiego. Dbał o powołania kapłańskie, popierał oczyszczanie liturgii ormiańskiej z naleciałości łacińskich, a 30 maja 1937 przy udziale całego Episkopatu Polski i wiernych trzech obrządków uroczyści koronował cudowny obraz Matki Bożej Łaskawej
z ormiańskiego kościoła parafialnego w Stanisławowie – najważniejszego sanktuarium maryjnego w archidiecezji ormiańskiej. W latach 1908-1930 olbrzymim wysiłkiem przeprowadził gruntowną renowację katedry ormiańskiej we Lwowie, którą Jan Henryk Rosen ozdobił słynnymi freskami, a Józef
Mehofer mozaikami.
Zmarł 4 grudnia 1938 r. we Lwowie. Przeżył 74 lata, w tym 52 lata kapłaństwa i 36 lat biskupstwa. Za zasługi dla Ojczyzny pochowany został na Cmentarzu Orląt Lwowskich na Łyczakowie
Niestety, zawiłe losy łyczakowskiej nekropolii sprawiły, że ciało ostatniego arcybiskupa ormiańskiego nie spoczywa w chwili obecnej w grobowcu, w którym złożono jego szczątki w dniu pogrzebu. Albowiem współpracownicy i wychowankowie Teodorowicza, obawiając się profanacji grobu ze strony władz radzieckich, przenieśli po kryjomu ciało arcybiskupa do grobowca jednej z rodzin lwowskich. Według jednej wersji wydarzenie to miało mieć miejsce już w 1940 r., a więc w czasie pierwszej okupacji sowieckiej; według innej w 1971 r., a więc w roku niszczenia Cmentarza Orląt. Doczesne szczątki
arcybiskupa ormiańskiego znajdują się więc do dziś pod cudzym nazwiskiem w przypadkowym grobowcu.
Dokładną biografię arcybiskupa Teodorowicza przedstawia ks. Tadeusz Isakowicz Zaleski
http://www.lwow.com.pl/ormianie/teodorowicz.html
W dniu 26 października 2008 roku, w małej miejscowości Ryczeń k. Góry
na Dolnym Śląsku został odsłonięty i poświęcony przez ks. Isakowicza
Zaleskiego pierwszy w Polsce pomnik arcybiskupa Józefa Teodorowicza.
Jest to fakt znamienny, bowiem wielkość tego człowieka i jego ogromna, niepowtarzalna działalność jako patrioty polskiego, przysłania
cień zapomnienia.
